iktidar hakkında söylenen herşey yanlış

3 Mar

-Rüşdü Paşa-

‘bilgi, kaderimizdir’

sagan

kurumlar, gelenek ve yasadan bağımsız çalışabiliyor. soru: ‘türkiye’de iktidar’ teknikler ve kurumlar ile incelendi mi? türkiye’de iktidarın gelenek ile ilişkisinin doğası nedir? iktidar, devlet sistemi midir? iktidar bir sistemler seti midir? iktidarın içinde neler var?

nietzsche’nin öğrencisi var: foucault.

foucault, iktidar ile bilgi arasındaki ilişki üzerinde çalıştı. keşfi şudur: “hümanizmanın bir geleneği uyarınca, iktidara erişildiğinde bilmenin sona erdiği kabul edilir: iktidar yoldan çıkarır, yönetenler kördür. ve yalnızca iktidar karşısında mesafeli olanlar, zorbalığa hiçbir bakımdan bağlı olmayanlar, kendi ocaklarına, odalarına, meditasyonlarına kapananlar, yalnızca bu kişiler hakikati keşfedebilirler.” foucault, iktidarın bilgiye, bilginin iktidara sürekli eklemlendiğini varsaydı ve bunun gerçekliğini ortaya çıkarmayı denedi. foucault’ya göre iktidar işleyişi bilgi nesneleri yaratmakta, enformasyon biriktirmekte ve kullanmaktadır.

anlaşılan başka birşey: bilgi, iktidardan bağımsız ve kendi başına işlevi olan bir nesne değildir.

şunları ekliyor: “iktidarın, iktisadi iktidarın gündelik olarak nasıl işlediği bilinmezse iktisadi bilgiden hiçbirşey anlaşılamaz. iktidarın işleyişi sürekli olarak bilgi yaratır ve aksi yönde, bilgi de iktidar etkilerine yol açar. üniversiteli efendiler takımı bu gerçekliğin en görünür, en köhnemiş ve en az tehlikeli biçimidir.”

türkiye’de yaygındır. toplumsal denetim, iktidar aygıtlarındandır. toplum kendiliğinden, bir merkeze bağlı olmadan, kendi içinde kurduğu bir adelet sistemi ile denetlemektedir. türkiye’de sokak, okul bahçesi, sosyal ortamlar, her yer denetim alanlarıdır. cinsel ilişkilerden iktisadi ilişkilere, siyasal ilişkilerden entellektüel ilişkilere kadar herşey denetleniyor. denetim, bilgi ile sağlanıyor.

sanat, kültür ve siyasal alanda yeni olan birçok oluşum, beklendiği gibi devlet tarafından engellenmiyor. engelleme ve denetim, çoğu kere toplum tarafından gerçekleştirilir. türkler, içine kapanık kavimdir. hayatın ürettiği iyi ve kötü olan şeyler içe atılır. içe atmak, rıza göstermektir. toplumsal olanın, bireysel anlamda beklenen, normal ve hayırlı olduğu varsayılır. türkiye’de kişiler, toplumsal hayatta ilahi adalet olduğuna inanırlar.

inanç, isyanı engelliyor.

türkiye’de birey ortada yok. türklerde ‘ayıp olmasın prensibi’ çalışıyor. talep, fikir, tercih ortaya konurken yapılan hayali toplumsal ortalamadır. kimse ne istediğini, kendisi istediğinden dolayı ortaya koymuyor. ortaya konulan, beklenen ortalamadır.

kişinin toplumsal alanda kendini gördüğü yer, bilgisinin yarattığı alandır. diyelim dışa açık küçük bir ülkedeki başbakan iktidarsızlığından şikayetçidir. başbakanın kendini gördüğü yer, kralın koltuğudur. yaygın görülen şey; bir başbakanın talimat ile sosyal, iktisadi, siyasi olayları yönetmek isteğidir.  adam madem başbakandır o halde toplumsal yapı, olgu, olay, tarih, veri, hareket talimatlarına uymalıdır. bunun böyle olmadığını anlamak pahalı iş oluyor. başbakan, kendisinde ilahi bir güç olduğunu varsayıyor. madem en üsttedir, o halde seçilmiştir. en yüksekte olduğundan öteki ölümlülerin göremediklerini görmekte, onların bilemediklerini bilmektedir.

iktidarda olanın, iktidarda olmasından dolayı herşeyi bildiğine dair varsayım yokedicidir. hakikat ya da iktidarda olan, maddi anlamda en az bir tanesi buharlaşır.

türkler, iktidarın kutsal olduğuna inandırıldılar. türklerin ilgilenmeleri gereken gerçek: ekmek meselesi, iktidar meselesidir.

2 Yanıt to “iktidar hakkında söylenen herşey yanlış”

  1. DenizZ Meltem 04/03/2011 1:12 pm #

    iktidar: bir moda tasarımdır.

    iktidarcılık; biçim-uslüp-karakter ve görünüşünün örnek alınmasını şart koşan radikal bir modacı zihniyetidir.

    Modanın alt dinamikleri; kasıp kavurmak, her yere kendi dev aynalarını yerleştirmek, bu aynalarda halkın kendisini değil, süratle yeniden biçimlendirilecek olan silüetini görmelerini sağlamak.

    İktidarın tarihsel süregeliş hattı; bir dış-iç paradigması üzerine kuruldu. dışhatlar penceresinden sallanan eller, içhatlarda derin tokatlara dönüştü.

    Mevlâna’nın “ne olursan ol gel” sözünün bu dünya için söylenmiş bir söz olmadığını anlayana kadar biz,
    ötedeki güçler, öteki dünyanın tahtlarını sürreal toplumlarla stilize edip, azatsız imparatorlar inşa ettiler.

Trackbacks/Pingbacks

  1. iktidar hakkında söylenen herşey yanlış (via ) « primivist - 27/05/2011

    […] iktidar hakkında söylenen herşey yanlış (via ) By HAYAT ERKEĞİ -Rüşdü Paşa- 'bilgi, kaderimizdir' sagan kurumlar, gelenek ve yasadan bağımsız çalışabiliyor. soru: ‘türkiye’de iktidar’ teknikler ve kurumlar ile incelendi mi? türkiye’de iktidarın gelenek ile ilişkisinin doğası nedir? iktidar, devlet sistemi midir? iktidar bir sistemler seti midir? iktidarın içinde neler var? nietzsche’nin öğrencisi var: foucault. foucault, iktidar ile bilgi arasındaki ilişki üzerinde çalıştı. keşfi şudur: “hümanizmanın bir gel … Read More […]

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: