Osmanlı, Batı’dan habersiz değildi..

3 Mar

-Ahmet Hamdi TANPINAR-

Osmanlı İmparatorluğu’nu garpta olan biten her şeyden büsbütün habersiz sanmamalıdır. Matbaanın icadından hemen biraz sonra bu mühim keşfin memleketimize getirildiğini biliyoruz.

Bugün mühim bir parçası elimizde bulunan Piri Reis haritası coğrafi keşiflerin bizde tam zamanında bilindiğini gösteriyor. Kâtip Çelebi’nin Atlas Tercümesi vasıtasıyla Copernic ve Galilée’nin sistemlerinden haberdar bulunduğumuz anlaşılıyor. Sanatkar Avrupa ile münasebetimiz ise daha eski ve oldukça devamlıdır; Fatih’in sarayında Rönesans ustaları çalışmış, Bayezid II devrinde Michelangelo ile Leonardo da Vinci’nin İstanbul’a getirtilmesi için teşebbüslerde bulunulmuştu. Ayrıca saraya ve devlet adamlarına gelen muhtelif hediyelerle bu cinsten sanat eserleri memlekete giriyordu.

Fakat bütün bu tam zamanında olan münasebetler, aradaki zihniyet farkı ve bilhassa dahili politikanın XV. asır sonunda birdenbire değişmesi ve ehl-i sünnet ulemanın gittikçe efkâr-ı umumiyeye hakim olması ve Yavuz Sultan Selim’in İran seferinden sonra eski Müslüman sanatları an’anesinin oradan getirdikleriyle kazandığı hız yüzünden satıhta kalan bazı ufak tefek tesirlerden başka bir netice vermemiştir.

Kaynak: XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, S.51-52, YKY

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: